Jaką oliwę z oliwek warto kupować?

Na sklepowych półkach można znaleźć ogromne ilości oliwy z oliwek, która różni się nie tylko logiem producenta, ale również właściwościami. Nie warto sięgać po pierwszą lepszą oliwę – należy zwracać uwagę na typ tłuszczu i sposób jego produkcji. Informacje zawarte na opakowaniu mówią wiele o jakości produktu – należy tylko wiedzieć, co oznaczają poszczególne określenia dotyczące oliwy z oliwek.

Dobra oliwa z oliwek czyli jaka?

Najtańsza oliwa z oliwek podrzędnego producenta raczej nie będzie produktem wysokiej jakości. W przypadku takich zakupów cena zwykle idzie w parze z walorami oliwy. Dobra oliwa z oliwek ma właściwości prozdrowotne i powinna znaleźć się w każdej kuchni. Oliwa z oliwek (https://www.bee.pl/9130-oliwa-z-oliwek) powinna mieć charakterystyczny smak, w którym wyczuwalna jest nuta owoców, goryczy i lekko pikantny posmak. Plusem oliwy z oliwek jest to, że właściwie każda ma inny smak zależny od rodzaju owoców, stopnia ich dojrzałości czy nawet regionu, z którego pochodzą. Oliwa o ostrym, drażniącym gardło smaku prawdopodobnie zawiera przeciwutleniacze i inne dodatki chemiczne, dlatego też lepiej jej unikać. Bardzo delikatny i właściwie ciężki do określenia smak wyróżnia oliwy z niższej półki, które są wytłaczane z owoców uszkodzonych lub słabej jakości, a także z wytłoczyn. Kryterium na które nie powinno się zwracać uwagi to barwa oliwy. Zależy ona bowiem nie od jakości tłuszczu, a od stopnia dojrzałości lub gatunku owoców, z których oliwa jest wytłoczona.

Rodzaje oliwy z oliwek

Na rynku mamy kilka typów oliwy z oliwek – każdy z nich reprezentuje inną jakość i walory prozdrowotne. Warto wybierać dobrej jakości oliwę, która korzystnie wpłynie na pracę układu krwionośnego, a także dostarczy nam cennych witamin i składników mineralnych.

  • Oliwa extra virgin to najlepszy zakup. Tego typu oliwa wytłaczana jest sposobem mechanicznym ze świeżo zerwanych oliwek, które umieszcza się w prasie. Tłoczenie odbywa się na zimno, dlatego też oliwa uzyskana w ten sposób w całości zyskuje smak i walory odżywcze świeżych oliwek najlepszej jakości.
  • Oliwa virgin to tłuszcz niższej jakości. Uzyskuje się ją również z pierwszego tłoczenia, jednak z oliwek które nie nadają się na oliwę extra virgin. Taka oliwa ma nieco kwaśniejszy smak i mniejszą zawartość polifenoli.
  • Oliwa z wytłoczyn to produkt, który znajdziemy na wielu sklepowych półkach w niskiej cenie. Uzyskuje się ją z masy, która pozostaje w prasie po pierwszym tłoczeniu. Tak naprawdę oliwę taką uzyskuje się w wyniku dodania do wytłoczyn rozpuszczaników chemicznych – po rafinacji przypomina wyglądem dobrą oliwę. Warto jednak podkreślić, że jest to produkt bardzo niskiej jakości.
Butelka zdjęcie utworzone przez freepik - pl.freepik.com

Oliwa z oliwek źródłem zdrowego tłuszczu

Spośród olejów jadalnych występujących na całym świecie, oliwa z oliwek jest jednym z najzdrowszych i najstarszych z nich. Szeroko stosowana w kuchni śródziemnomorskiej zyskuje coraz większe grono zwolenników również w Polsce. Jest to produkt wysokiej jakości i zwykle służy do wykańczania potraw lub sałatek, a także do smażenia.

Jak powstaje oliwa z oliwek?

Oliwa z oliwek jest uzyskiwana z tłoczenia dojrzałych oliwek, które są przetwarzane wyłącznie przez procesy fizyczne: mycie, mielenie, tłoczenie na zimno i wirowanie. Żadne chemikalia nie są dodawane w celu przyspieszenia ekstrakcji, dzięki czemu oliwa jest wysokiej jakości, niesfermentowanym i pełnowartościowym produktem. Do uzyskania litra oliwy z oliwek potrzeba około sześciu kilogramów surowca.

Rodzaje oliwy z oliwek

Na jakość oliwy z oliwek wpływa szereg czynników, takich jak technologia produkcji, różnorodność oliwek, warunki klimatyczne na etapie produkcji, rodzaj gleby, praktyki uprawy, dojrzałość owoców, kwasowość i czas przetwarzania oliwek po zbiorach. Dlatego oliwę z oliwek można podzielić na trzy główne typy: oliwa extra virgin (sok z oliwek), oliwa virgin (z pierwszego tłoczenia) oraz oliwa z wytłoków oliwnych.

Co oznacza kwasowość oliwy z oliwek?

Kwasowość określa jakość oliwy. Zawartość kwasowości zależy od kilku czynników, takich jak na przykład szkodniki, które miały kontakt z drzewem oliwnym, klimat, obchodzenie się z oliwkami, proces produkcji i przechowywania oliwy. Wszelkie szkody poniesione przez oliwki podczas zbioru, transportu i przechowywania powodują zmiany i wzrost kwasowości. Oliwa z oliwek najwyższej jakości ma kwasowość mniejszą lub równą 0,8%.

Oliwa z oliwek i jej naturalne wartości

Oliwa z oliwek jest bogata w jednonienasycone kwasy tłuszczowe, głównie oleinowe (omega-9), które mają właściwości zmniejszające stężenie LDL we krwi (“złego” cholesterolu) i zwiększające HDL (“dobrego” cholesterolu). Oliwa z oliwek jest również bogata w polifenole, odpowiedzialne za jej charakterystyczny smak, które mają działanie przeciwutleniające, pomagają zapobiegać chorobom sercowo-naczyniowym, chronią przed niektórymi rodzajami raka i odgrywają ważną rolę w produkcji związków, które chronią przed powstaniem stanów zapalnych w ciele. Ponadto zawartość przeciwutleniaczy decyduje o stabilności oleju, to znaczy o jego konserwacji i odporności.

Korzyści zdrowotne oliwy z oliwek

  • Przyczynia się do kontroli cholesterolu i promuje zdrowie układu sercowo-naczyniowego;
  • Pomaga w absorpcji witamin rozpuszczalnych w tłuszczach z diety (witaminy A, D, E, K);
  • Źródło przeciwutleniaczy, może zapobiegać chorobom zwyrodnieniowym i rakowi;
  • Ma działanie przeciwzapalne;
  • Źródło jednonienasyconego i wielonienasyconego tłuszczu, korzystnego dla zdrowia;
  • Źródło witaminy E.
Tło zdjęcie utworzone przez freepik - pl.freepik.com

Do czego służy oliwa z oliwek?

Oliwa z oliwek ma wiele zastosowań w wielu dziedzinach i aspektach naszego życia (https://www.bee.pl/9130-oliwa-z-oliwek). Jest ona tłuszczem roślinnym, który służy głównie jako pożywienie. Dostarcza ona 9 kalorii na gram. Nasz organizm wykorzystuje go głównie jako źródło energii oraz do budowy błon komórkowych naszego organizmu. Typowe zastosowania w gotowaniu są następujące:

  • aby przyprawić sałatki;
  • aby doprawić mięsa;
  • jako składnik sosów, takich jak majonez.

W krajach śródziemnomorskich służy do smażenia potraw: mięsa, ryb, ziemniaków, bakłażanów, krokietów. Oliwa z oliwek jest obecnie podawana w najlepszych restauracjach z chlebem na początku posiłku jako substytut masła. Oliwę z oliwek spożywa się na surowo na śniadanie z tostem. W niektórych miejscach dodaje się rozdrobnione pomidory, czosnek, sól lub cukier.

Jako środek konserwujący?

Oliwa z oliwek służy jako środek konserwujący. Bakterie i mikroorganizmy nie rozmnażają się w niej, tak jak w innych środowiskach, takich jak woda czy mleko. Dlatego jest on szeroko stosowany w przemyśle konserwowym (np. sardynki w puszkach, tuńczyk w oleju, ośmiornica w oleju, itp.). Podobnie, był on używany w domu jako konserwant.

Znaczenie dla zdrowia

Oliwa z oliwek przyczynia się do poprawy naszego zdrowia i ma wiele korzyści dla zdrowia. Służy ona, wraz ze zbilansowaną dietą i codziennym wysiłkiem fizycznym, do zmniejszenia ryzyka zachorowania na choroby układu krążenia. Obniża ona całkowity poziom cholesterolu i pomaga obniżyć poziom złego cholesterolu (LDL) oraz zwiększa poziom dobrego cholesterolu (HDL). Oliwa z oliwek z wysokim poziomem polifenoli pomaga zapobiegać utlenianiu się trójglicerydów w krwiobiegu i powodowaniu uszkodzeń ścian naczyń krwionośnych. Służy ona do zmniejszenia stosunku omega 6 do omega 3. Obecnie wskaźnik ten wynosi około 10. Eksperci sugerują, że stosunek ten powinien wynosić od 5 do 3. Współczynnik ten jest obecnie tak wysoki, ponieważ przemysł spożywczy stosuje wiele olejów bogatych w omega 6 (olej słonecznikowy) w swoich daniach gotowych. Ponieważ oliwa z oliwek jest bogata głównie w omega 9, zastąpienie oleju słonecznikowego oliwą z oliwek pomaga zmniejszyć ten stosunek. Oliwa ta oprawia również system jelitowy i działa przeciw nieświeżemu oddechowi. Oliwa z oliwek jest często stosowana jako środek ochronny żołądka. Ostatnio prowadzone są badania, w których spożycie oliwy z oliwek zmniejsza zapadalność na niektóre rodzaje nowotworów. Z drugiej strony, cząsteczka odkryta w niej ma właściwości przeciwzapalne podobne do ibuprofenu.

Tło zdjęcie utworzone przez freepik - pl.freepik.com